Birgün: 68′den Gezi’ye bir sevdadır ‘Devrim’

Dünya üzerinde bulunun tüm coğrafyalarda dalga dalga yayılan 68 İsyanı’nın bayrağını en önde tuttu onlar. Üniversitede, amfilerde, kantinlerde ve sokaklarda yükselen sloganlara ve bağımsızlık haykırışlarına nefes oldular 68den-geziye-bir-sevdadir-devrim-1

1972, kızıla çalan bir sabahta haykırdı devrimci gençliğin 3 önderi. Ölüme de eyleme gider gibi gittiler. Bir devrimcinin nasıl ölüme gideceğini öğrettiler bizlere, sehpaya yürürken. Son nefesinde dahi mücadele etmeyi öğrettiler. Öyle önderler yetiştirdi ki Anadolu… Denizler uğruna ölüme yürüyen Mahirleri, Mahir’in öfkesini kuşanıp tetiğe basan İbrahimleri yetiştirdi. Yakın tarihe ‘3 fidan’ olarak geçtiler. Haziran İsyanı’nda, ODTÜ’de ağaçlara sarılan gençler ‘fidanlarını’ andılar her fırsatta. 68’den günümüze Denizler yine en hızlısı hepimizin. Yol gösteriyorlar, omuz oluyorlar, güç veriyorlar. Milyonlarca yürek, milyonlarca yumruk onları anıyor, onlarla birlikte yürüyor emperyalizmin üzerine.

***
Dünya üzerinde bulunun tüm coğrafyalarda dalga dalga yayılan 68 İsyanı’nın bayrağını en önde tuttu onlar. Üniversitede, amfilerde, kantinlerde ve sokaklarda yükselen sloganlara ve bağımsızlık haykırışlarına nefes oldular.

DENİZ GEZMİŞ

1947 yılında Ankara Ayaş’ta doğan Deniz, ailenin 3 çocuğunun ortancasıdır. İlk ve orta öğretimini Sivas’ta başarıyla tamamladıktan sonra İstanbul Haydarpaşa Lisesi’ne kayıt olur. THKP-C Lideri ve devrimci gençlik önderi Mahir Çayan’da Haydarpaşa Lisesi’nde okumuştur. Deniz, 18 yaşına geldiğinde gençlik ve halk arasında ilgiyle takip edilen Türkiye İşçi Partisi’nin Üsküdar İlçe Örgütü’ne kayıt olur. Siyasi yaşamı TİP Üsküdar’da başlarken ilk eylemine 31 Aralık 1966 yılında katılır. Kasım 1966 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kayıt olur.

İŞGALİN ÖNDERİ GEZMİŞ

12 Haziran 1968 İstanbul Üniversitesi’nin işgalinin önderlerinden biri olan Deniz, bu zamana kadar birçok kez gözaltına alınır. Devrimci gençlik içerisinde etkinliği artan ve ilgi çeken Deniz işgalden kısa bir süre sonra gerçekleşen 6. Filo’yu protesto eylemlerinde Amerikan askerlerini denize döker. Bu eylemlerden dolayı 30 Temmuz’da gözaltına alınırken bırakıldığı 20 Eylül’e kadar öğrenci gençlik içerisinde çoktan ‘önder’ sıfatını almıştır. Mahir Çayan’la birlikte Kızıldere’de katledilen Cihan Alptekin’le beraber Devrimci Öğrenci Birliği’ni (DÖB) kurmuştur. Tarihler 31 Mayıs 1969’u gösterirken İstanbul Üniversitesi’nde işgal eylemi başlatılır, öğrencilerin önderi yine Deniz Gezmiş’tir. Polisin işgalci öğrencilere saldırmasıyla başlayan direnişte yaralanır ve kaldırıldığı hastaneden firar eder. Haziran sonunda hem eğitim hem de Filistin’de yaşanan direnişe destek amaçlı El-Fetih kamplarına gider.

FAKÜLTEDEN İHRAÇ EDİLİR

Eylül’e kadar Filistin’de gerilla kamplarında kalan Deniz Gezmiş, 1 Eylül 1969′da, 10 Haziran’da “üniversiteyi işgal” ettiği gerekçesiyle Hukuk Fakültesi’nden ihraç edilir. Hakkında tutuklama kararının olduğu bu dönemde gazetecilere gizlendiği yerden demeçler verdi. 23 Eylül 1969′da Hukuk Fakültesi’nde olduğu sırada haber verilen polislerin de fakülteye gelmesi üzerine teslim olan Gezmiş, 25 Kasım’da serbest bırakıldı. Ancak Yıldız Devlet ve Mühendislik Akademisi’nde Battal Mehetoğlu’nun sağcılar tarafından öldürülmesinden sonra okulda yapılan aramada, ele geçirilen dürbünlü bir tüfeğin Gezmiş’e ait olduğu öne sürülerek hakkında yeniden tutuklama kararı alındı. 20 Aralık 1969′da yakalanan Gezmiş, kendisiyle birlikte tutuklanan Cihan Alptekin’le birlikte 18 Eylül 1970′e kadar tutuklu kalır.

THKO KURULUŞU

1970 yılının son çeyreğinde öğrenci gençlik hareketinden uzaklaşarak gelişen koşullar dolayısıyla silahlı mücadele yöntemini seçen Deniz, Ankara’da bulunan Hüseyin İnan, Sinan Cemgil, Yusuf Aslan ve İstanbul’da bulunan Cİhan Alptekin’le beraber Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nu (THKO) kurar. 11 Ocak 1971 yılında Ankara İş Bankası’nın Emek Şubesi soygununa katılır. 23 Aralık 1970 Çarşamba günü, Ankara Hukuk Fakültesi önünde vurulan devrimci öğrencilerden İlker Mansuroğlu’nun 28 Aralık 1970 Pazartesi günü akşamı tedavi edildiği hastanede ölümü üzerine Dağcılar (Denizlerin grubu) , tepkilerini dile getirmek amacıyla yapacakları eylem için Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçiliğini seçerler. “Dağcılar”, 29 Aralık 1970 Salı günü ABD Büyükelçiliği önündeki polis noktasının kurşunlanmasıyla başlayan eylemler dizisinin ardından 4 Mart 1971′de dört ABD’li askerin Balgat’taki Tuslog Tesisleri’nden kaçırılır. 04 Mart 1971 Perşembe günü yayınlanan bir bildiri ile Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nun (THKO) varlığını duyururlar.

Screen Shot 2014-05-06 at 22.08.59 PM

YAKALANIŞI

12 Mart 1971 faşist askeri darbeyle birlikte gençlik üzerinde artan baskılardan ve kır gerillası eylemleri için koşulların uygun hale gelmesinden dolayı Deniz Gezmiş yanında Yusuf Aslan ile beraber Sivas’a gitmek için Ankara’dan yola koyulurlar. 16 Mart 1971 günü motorla Sivas’a gitmeyi planlayan önderler orada bulunan arkadaşlarıyla buluşup Malatya’ya daha önce belirledikleri dağlara çıkmayı düşünürler. Sivas Şarkışla girişinde Deniz’in motoru bozulur ve ilçe merkezine kadar elleriyle iterek götürürler motoru. Kamyoneti bulunan bir kişiden yardım isterler. Motoru bagaja yükleme işinden sonra tam yola koyulacakken bekçiler Denizleri fark ederler. Kimlik kontrolü için bekçilerle birlikte karakola doğru giden Gezmiş ve Aslan havaya ateş açarak kaçmaya başlarlar. Şarkışla sokaklarında bekçilerle çatışma yaşanır. Bekçilerin açtığı ateşle yaralanan ve yürüyemeyen Yusuf, Deniz’e kaçmasını ve kendisini merak etmemesini söyler. Gemerek tarafına doğru kaçan Deniz bir astsubayın arabasıyla kaçmaya başlar. Gemerek çıkışlarına barikatların kurulması sebebiyle ilerleyemeyen Deniz, ateşe ateşle karşılık vererek kaçmaya devam eder. Çukuru andıran bir yerden havaya ateş etmeye devam eder. Askerlere ‘Ateş etmeyin, tamam çıkıyorum’ diye seslenir. Askeri araca bindirilerek Kayseri’ye oradan da dönemin İçişleri Bakanı Haldun Menteşoğlu’nun yanına getirilir. Menteşoğlu ‘aklı sıra’ Denizle dalga geçmek için Sivas’ta ne aradığını ve nereye gittiğini sorar. Deniz sinirli bir ses tonuyla ‘Devrime!’ der. Bakan Menteşoğlu haritadan Sivas’ı göstererek; ‘buradan mı gidiyorsun devrime’ der. Deniz, Menteşoğlu’na ‘Senin kafan almaz öyle şeyleri, göstereceğiz siz ve sizin gibilere, sizler güvenilir birer Amerikan uşaklarısınız’ diye bağırır. Bakan’ın Deniz’i ‘rezil etme’ planı suya düşer. Kendisi rezil olmuştur.

Uzun süren mahkemeler sonucunda aslında kararı çoktan verilmiş oturumlar yapıldı. Salonlarda ‘adalet’in sadece yazıda kaldığı bariz belliydi. Denizleri sivil mahkeme değil askeri sıkıyönetim yargılıyordu. Deniz’in mahkeme heyetine ‘Size güvenimiz yoktur’ demesi alınan tavrı açıklar nitelikte.

SONSUZLUĞUN DERYASINDA BİR ÖNDER

5 Mayıs’tan çıkıp 6 Mayıs’ın ilk saatlerine girdiğimiz sıralarda cezaevinin koridorlarında pırangaların sesleri duyuldu… Deniz kendini bu ana çoktan hazırlamıştı. ‘Eyleme gider gibi gideceğim’ diyordu… Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’nde Yusuf Aslan ile birlikte saat 01.00-03.00 saatleri arasında idamı infaz edildi. Denizler Türkiye halklarının bağımsız mücadelesinde önder oldular. Deniz hayatının son anına dek kavgasını savundu. Son sözlerinde şöyle haykırdı egemenlerin yüzüne karşı; “Yaşasın tam bağımsız Türkiye. Yaşasın Marksizm-Leninizm’in yüce ideolojisi. Yaşasın Türk ve Kürt halklarının bağımsızlık mücadelesi. Kahrolsun emperyalizm. Yaşasın işçiler, köylüler.”

***

YUSUF ASLAN

Yusuf, 1947 Yozgat doğumludur. İlk ve orta öğrenimi Yozgat’ta muhafazar eğilimlerin güçlü olduğu bir yerde okumuştur. 1966 yılında ODTÜ’ye girer ve sosyalist fikirlerle tanışır. İlk olarak ODTÜ Sosyalist Fikir Kulübü’ne giren Yusuf daha sonra DEV-GENÇ üyesi olur ve çalışmalarına hızla devam eder.

1969 yılında Filistin’e El-Fetih kamplarına gider. Burada bir yandan İsrail’e karşı savaşırken bir yandan da uçak ve helikopter eğitimi alır. Yusuf, arkadaşlarının anlattıklarına göre ulaşım araçlarında (otomobil, motor vb.) oldukça bilgili ve yeteneklidir. Aslan, Deniz Gezmiş’le birlikte Nurhak’a dağdaki gerilla grubuna katılmaya giderken, Sivaş Şarkışla’da yaralı olarak yakalanır. 6 Mayıs’ta sabaha karşı biyolojik yaşamına idamla son verilir.

Screen Shot 2014-05-06 at 22.09.12 PM

Fikirleri ve mücadelesi ise Türkiye sosyalist hareketine örnek olmuştur. Yusuf idam sehpasında karanlığı yırtan sesiyle şunarı söyler; “Ben ülkemin bağımsızlığı ve halkımın mutluluğu için şerefimle bir defa ölüyorum. Sizler, bizi asanlar şerefsizliğinizle her gün öleceksiniz. Biz halkımızın hizmetindeyiz. Sizler Amerika’nın hizmetindesiniz. Yaşasın devrimciler! Kahrolsun faşizm!”

HÜSEYİN İNAN

Hüseyin… 3 fidanın en genciydi. 1949 yılında Sivas’ın Gürun ilçesine bağlı Bozhüyük köyünde doğar. İlk ve ortaokulu Pınarbaşı’nda, liseyi ise Kayseri’de okuduktan sonra 1966 yılında ODTÜ İdari Bilimler Bölümü’ne üye olur. Aynı dönemlerde Sosyalist Fikir Kulübü, Dev-Genç ve TİP’e üye olur ve aktif siyasi yaşamı başlar. Devrimci gençliğin artan anti-emperyalist eylemlerinin öncüsü oldu. Köylülerin feodal ağalara karşı başlattığı toprak işgallerine yerinden destek vererek kır mücadelesiyle ilgili ilk fikirlerini oluşturmaya başladı. Hüseyin 1968 yılına gelindiğinde TİP ve MDD içindeki tartışmalardan daha ayrı bir fikir olarak gizli bir şekilde kır gerillası mücadelesini geliştirmeye ve dağa çıkma planları yapmaya başladı.  MDD fikrinden vazgeçmemiş olsada mücadele olarak silahlı mücadeleyi seçti ve kendisini bu şekilde geliştirmeye dikkat etti. Ankara’da, özellikle ODTÜ öğrencisi olan ve önderliğini Sinan Cemgil ile birlikte Hüseyin İnan’ın yaptığı grup, Türkiye sosyalizm tarihinin ilk silahlı örgütü olan THKO’nun çekirdek kadrosunu oluşturdu.

FİLİSTİN GÜNLERİ

Aynı yıl İdari Bilimler Fakültesi’nden çıkartılan Hüseyin İnan, sonrasında Sinan Cemgil, Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan’la birlikte paylaşacağı, ODTÜ Birinci Yurt’ta 201-202 numaralı odada kalmaya devam etti. 14 Ekim 1969′da, THKO’nun bu nüvesini oluşturan grup ile birlikte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ)’nün askeri kanadı olan El-Fetih’in gerilla eğitim kamplarına gider. Burada aldıkları eğitimin ardından bir süre İsrail’e karşı yapılan kimi eylem ve karakol baskınlarında görev alır.

Screen Shot 2014-05-06 at 22.09.26 PM

YAKALANIŞI

Deniz Gezmiş, Sinan Cemgil ve Cihan Alptekin’in de kuruluşunda yer aldığı THKO’nun öncü teorisyeni olur. Bu, diğerleri tarafından lider olarak kabul edilmesini beraberinde getirir. Sadece teorisyenlikle sınırlı kalmaz ve THKO’nun tüm silahlı eylemlerinin bizzat içerisinde yer alır. 29 Aralık 1970′de,4 Dev-Genç üyelerinden İlker Mansuroğlu’nun öldürülmesi üzerine, THKO’nun örgüt olarak ilk kez ismini kullandığı Kavaklıdere Polis Karakolu’nun kurşunlanması, 1 Ocak 1971’de Türkiye İş Bankası Emek Şubesi soygunu, Amerikan askeri tesislerinin basılarak önce bir, daha sonra dört Amerikalı askerin kaçırılması eylemlerinde bulunur.

23 Mart 1971’de Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesinde düştükleri pusuda THKO’lu bir diğer militan, Mehmet Nakipoğlu’yla beraber yakalanır.

Deniz ve Yusuf’la Ankara 1. No’lu Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi tarafından 9 Ekim 1971′de idama mahkûm olur. İdamların önlenmesi için kamuoyunda ve örgüt arkadaşları tarafından çeşitli girişimlerde bulunulmasına rağmen 6 Mayıs 1972’de idam edilerek biyolojik yaşamına son verilir. Genç yaşında yaptı teorik tahliller ve pratikte başarısı devrimciler tarafından örnek alınır. Hüseyin sehpaya çıktığında haykırır; “Ben şahsî hiç bir çıkar gözetmeden halkımın mutluluğu ve bağımsızlığı için savaştım. Bu bayrağı bu ana kadar şerefle taşıdım. Bundan sonra bu bayrağı Türkiye halkına emanet ediyorum. Yaşasın işçiler, köylüler ve yaşasın devrimciler. Kahrolsun faşizm”

***

Deniz, Yusuf, Hüseyin… Bazıları kavgalarına sonsuza dek sarılırlar. Bizlere son sözlerini miras olarak bırakanlara bin selam olsun. Mahir, Deniz, İbrahim ve tüm 68 önderleri, Gezi’de yitirdiğimiz canlarımız ve bu yolda ölümü göze alanlara sonsuz saygıyla. Son sözü direnenler söyler.

***

MECLİS’TE İDAMLARA ONAY VERENLER

Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın ölüm cezalarının yerine getirilmesine dair kanun tasarısına verilen oyların sonucu*:

Üye sayısı: 450

Oy verenler: 323

Kabul edenler: 273

Reddedenler: 48

Çekimserler: 2

Oya katılmayanlar: 118

Açık üyelikler: 9

Partiler: Adalet Partisi (AP), Bağımsız (Bğz.), Birlik Partisi (BP), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Güven Partisi (GP), Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), Millet Partisi (MP) Türkiye İşçi Partisi (TİP), Yeni Türkiye Partisi (YTP)

Kabul edenler

Adana: Cevdet Akçalı (AP), Fazıl Güleç (CHP), M. Salahattin Kılıç (AP), Melih Kemal Küçüktepepınar (CHP), Ali Cavit Oral (AP), Emir H. Postacı (CHP), Kemal Satır (CHP), Ahmet Topaloğlu (AP), Turgut Topaloğlu (GP), Alpaslan Türkeş (MHP), Hüsamettin Uslu (AP)

Adıyaman: M. Zeki Adıyaman (AP), Ali Avni Turanlı (Bğz.)

Afyonkarahisar: Hasan Dinçer (AP), Hamdi Hamamcıoğlu (GP), Ali İhsan Ulubahşi (AP), Kazım Uysal (AP)

Amasya: Yavuz Acar (AP), Salih Aygün (AP)

Ankara: Orhan Alp (AP), Oğuz Aygün (AP), Musa Kazım Coşkun (AP), Orhan Eren (AP), İ. Sıtkı Hatipoğlu (CHP), Mustafa Maden (AP), H. Turgut Toker (AP), Aydın Yalçın (AP), Ferhat Nuri Yıldırım (AP), Şerafettin Yıldırım (AP), Mustafa Kemal Yılmaz (AP)

Antalya: Hasan Akçalıoğlu (AP), İhsan Ataöv (AP), Süleyman Çiloğlu (AP), Ömer Eken (AP), Rafet Eker (AP, Hasan Ali Gülcan (CHP)

Artvin: Mustafa Rona (AP)

Aydın: Nahit Menteşe (AP), İsmet Sezgin (AP), Fikret Kayaalp Turhangil (AP)

Balıkesir: İbrahim Aytaç (AP), Cihat Bilgehan (AP), M, Şükrü Çavdaroğlu (AP), Kemal Erdem (AP), Ahmet İhsan Kırımlı (AP), M. Nurettin Sandıkçıoğlu (CHP), Osman Tarı (AP)

Bilecik: Şadi Binay (AP)

Bingöl: Mehmet Sıddık Aydar (Bğz.), Mehmet Bilgin (YTP)

Bolu: Ahmet Çakmak (AP), Nihat Bayramoğlu (AP), Halil İbrahim Cop (AP), M. Şükrü Kıyıkoğlu (AP)

Burdur: A. Mukadder Çiloğlu (AP), Mehmet Özbey (AP)

Bursa: Ahmet Türkel (AP), Barlas Küntay (AP), Cemal Külahlı (AP), Ertuğrul Mat (AP), Kasım Önadım (AP), Mehmet Turgut (AP), Mustafa Tayyar (AP)

Çanakkale E. Kemal Bağcıoğlu (AP), Mesut Hulki Önür (AP), Refet Sezgin (AP), Zekiye Gülsen (AP)

Çankırı: Nuretin Ok (AP)

Çorum: Abdurrahman Güler (AP), Arslan Topçubaşı (AP), İhsan Tombuş (AP), Kemal Demirer (AP), Yakup Çağlayan (AP)

Denizli: Ali Uslu (AP), Hasan Korkmazcan (AP), Mehmet Emin Durul (AP), Sami Arslan (AP)

Diyarbakır: Abdüllatif Ensarioğlu (AP), Behzat Eğilli (AP), Hasan Değer (Bğz.), Necmettin Gönenç (AP), Nazif Yıldırım (YTP), Sabahattin Savcı (AP)

Edirne: M. İlhami Ertem (AP)

Elazığ: Hayrettin Hanağası (CHP), Samet Güldoğan (AP)

Erzincan: Hüsamettin Atabeyli (AP)

Erzurum: Cevat Önder (AP), Naci Gacıroğlu (AP), Rasim Cinisli (AP), Rıfkı Danışman (AP), Turhan Bilgin (AP), Sabahattin Aras (AP)

Eskişehir: Mehmet İsmet Angı, (AP) Şevket Asbuzoğlu (CHP), Orhan Oğuz (AP), Seyfi Öztürk (AP), M. Şemsettin Sönmez (AP)

Gaziantep: Ali İhsan Göğüş (CHP), Erdem Ocak (AP), İ. Hüseyin İnceoğlu (GP), Mehmet Kılıç (AP), Mehmet Lütfi Söylemez (AP)

Giresun: Abdullah İzmen (AP), M. Emin Turgutalp (AP), Hidayet İpek (AP), İ. Kayhan Naiboğlu (CHP), Mustafa Kemal Çilesiz (CHP), Nizamettin Erkmen (AP)

Gümüşhane: Ekrem Saatçi (AP), Mustafa Kahraman (AP), Necati Alp (CHP), Nurettin Özdemir (CHP)

Hatay: Ali Yılmaz (AP), Hüsnü Özkan (CHP), Halil Akgöl (AP), Talat Köseoğlu (AP)

Isparta: Ali İhsan Balım (AP), Süleyman Demirel (AP), Yusuf Uysal (AP)

İçel: H. Cavit Okyayuz (AP), Kadir Çetin (AP) Mazhar Arıkan (AP), Turhan Özgüner (CHP)

İstanbul: İbrahim Abak (AP), İsmail Hakkı Arar (CHP), Sadettin Bilgiç (AP), Ferruh Bozbeyli (AP), İlhan Egemen Darendelioğlu (AP), Tekin Erer (AP), Nuri Erdoğan (AP), Orhan Cemal Fersoy (AP), Hasan Güngör (AP), Mustafa Fevzi Güngör (AP), A. Şeref Laç (AP), Osman Özer (AP), Akgün Silivrili (AP), İsmail Hakkı Tekinel (AP), Naime İkbal Tokgöz (AP), A. Turgut Topaloğlu (AP), Hasan Türkay (AP), Mehmet Yardımcı (AP)

İzmir: Şevket Adalan (CHP), Mustafa Akan (AP), Şükrü Akkan (AP), Muzaffer Fazlı Arınç (AP), Burhanettin Asutay (CHP), Münir Daldal (AP), Ali Nailli Erdem (AP), İhsan Gürşan (AP), Nihat Kürşad (AP), Akın Özdemir (AP), Orhan Demir Sorguç (AP)

Kars: Latif Aküzüm (AP), İsmail Hakkı Alaca (AP), Mustafa Doğan (AP), Kemal Kaya (AP), Veyis Koçulu (AP), Osman Yeltekin (CHP)

Kastamonu: Orhan Ali Deniz (AP), Hüseyin Sabri Keskin (AP), Mustafa Topçular (AP), Hasan Tosyalı (GP)

Kayseri: M. Şevket Doğan (AP), Turhan Feyzioğlu (GP), Hayrettin Nakipoğlu (AP), Vedat Ali Özkan (AP), Enver Turgut (AP), Mehmet Türkmenoğlu (GP)

Kırklareli: Mehmet Atagün (AP), Feyzullah Çarıkçı (AP), Hasan Korkut (AP)

Kırşehir: Cevat Eroğlu (MP), Mustafa Kemal Güneş (AP)

Kocali: Cevat Ademoğlu (AP), Vehbi Engiz (AP), Sabri Yahşi (AP)

Konya: İrfan Baran (CHP), Bahri Dağdaş (AP), Mustafa Kubilay İmer (AP), İhsan Kabadayı, (GP) M. Necati Kalaycıoğlu (AP), İ. Ethem Kılıçoğlu (AP), Baha Müdderrisoğlu (AP), Tahsin Yılmaz Öztuna,(AP) Faruk Sükan (AP), Vefa Tanır (GP)

Kütahya: Ahmet Fuat Azmioğlu (AP), Ali Erbek (CHP), A. Mesut Erez (AP), İlhan Aksoy (AP)

Malatya: Ahmet Karaaslan (Bğz.), İsmail Hakkı Şengüler (AP)

Manisa: Ertuğrul Akça (AP), Mustafa Orhan Daut (AP), C. Selçuk Gümüşpala (AP), Hilmi Okçu (AP), Vehbi Sınmaz (AP), Kamil Şahinoğlu (AP), Önal Şakar (AP)

Maraş: Atilla İmamoğlu (AP), Veysi Kadıoğlu (AP), M. Zekeriya Kürşad (AP)

Mardin: Esat Kemal Aybar (AP), Abdülkadir Kermooğlu (AP), Abdülkadir Özmen (Bğz.), Abdürrahim Türk (Bğz.)

Muğla: Adnan Akarca (AP), Mualla Akarca (CHP), Ahmet Buldanlı (AP), İzzet Oktay (AP)

Muş: Nimet Ağaoğlu (YTP), Kasım Emre (Bğz.)

Nevşehir: Hüsammettin Başer (AP), Esat Kıratlıoğlu (AP)

Niğde: M. Naci Çerezci (AP), H. Avni Kavurmacıoğlu (AP), M. Nuri Domanoğlu (CHP), Haydar Özalp (AP)

Ordu: Ata Bodur (AP), Cengiz Ekinci (AP), Hamdi Mağden (AP), Kemal Şensoy (AP)

Rize: Erol Yılmaz Akçal (AP), Hasan Basri Albayrak (AP), Salih Zeki Köseoğlu (AP)

Sakarya: Nuri Bayar (AP), Yaşar Bir (AP), Güngör Hun (AP), M. Vedat Önsal (AP)

Samsun: Talat Asal (AP), Mustafa Boyar (CHP), Doğan Kitaplı (AP), Nafiz Yavuz Kurt (AP), Hüseyin Özalp (AP), Bahattin Uzunoğlu (AP), İsmet Yalçıner (AP)

Siirt: Zeki Çeliker (AP), Mehmet Nebi Oktay (GP)

Sinop: Hilmi Biçer (AP)

Sivas: Enver Akova (AP), Kadir Eroğan(AP), Tevfik Koraltan (AP), Yusuf Ziya Önder (AP)

Tekirdağ: Orhan Öztrak (GP)

Tokat: Hüseyin Abbas (AP), İsmet Hilmi Balcı (Bğz.), Osman Hacıbaloğlu (AP), Mehmet Kazova (AP), Reşit Önder (GP), Yusuf Ulusoy (BP)

Trabzon: Ahmet İhsan Birincioğlu (AP), Necati Çakıroğlu (AP), Ekrem Dikmen (AP), Selahattin Güven (AP), Cevat Küçük (CHP), Ali Rıza Uzuner (CHP)

Urfa: Mehmet Aksoy (AP), Necmettin Cevheri (AP), Mehmet Ali Göklü (AP), Bahri Karakeçili (AP)

Uşak: Orhan Dengiz (AP), M. Fahri Uğrasızoğlu (AP)

Van: Mehmet Emin Erdinç (Bğz.), Kinyas Kartal (AP), Fuat Türkoğlu(AP), Mehmet Salih Yıldız (GP)

Yozgat: İsmet Kapısız (MP), Turgut Nizamoğlu (AP), Neşet Tanrıdağ (AP)

Zonguldak: Fuat Ak (AP), Ahmet Nihat Akın (AP), Ahmet Güner (CHP), S. Tekin Müftüoğlu (AP), Kevni Nedimoğlu (AP)

Reddedenler

Adıyaman: Kemal Kırıkoğlu (CHP), Yusuf Ziya Yılmaz (CHP)

Ankara: Kemal Ataman (CHP), İbrahim Cüceloğlu (CHP), A. Sakıp Hiçerimez (CHP), Osman Soğukpınar (CHP), Yusuf Ziya Yağcı (CHP)

Artvin: Abdullah Naci Budak (CHP)

Bitlis: Kenan Mümtaz Akışık (CHP)

Bolu: Kemal Demir (CHP)

Burdur: Nadir Yavuzkan (CHP)

Bursa: Nail Atlı (CHP)

Çankırı: Nuri Çelik Yazıcıoğlu (CHP)

Edirne: Cevat Sayın (CHP)

Elazığ: Mehmet Aytuğ (CHP)

Erzincan: Hasan Çetinkaya (CHP)

Erzurum: Selçuk Erverdi (CHP)

İçel: Celal Kargılı (CHP)

İstanbul: Mehmet Ali Aybar (TİP), Hüseyin Dolun (CHP), Mustafa Necdet Uğur (CHP), Reşit Akif Ülker (CHP), Lebit Yurdoğlu (CHP).

İzmir: Şeref Bakşık (CHP), M. Hulusi Çakır (CHP)

Kars: Kemal Güven (CHP), Kemal Okyay (CHP)

Kayseri: Tufan Doğan Avşargil (CHP), Mehmet Yüceler (CHP)

Kırklareli: Beyti Arda (CHP)

Konya: Mustafa Üstündağ (CHP)

Malatya: Hakkı Gökçe (CHP), İsmet İnönü (CHP)

Manisa: Muammer Ertem (CHP), Mustafa Ok (CHP)

Maraş: Mehmet Özdal (CHP).

Muğla: Ali Döğerli (CHP)

Muş: Nermin Neftçi (CHP)

Niğde: Mevlüt Ocakçıoğlu (CHP)

Ordu: Hasan Ferda Güley (CHP)

Sakarya: B. Turgut Boztepe (CHP), Hayrettin Uysal (CHP)

Samsun: Yaşar Akal (CHP)

Siirt: Mehmet Adil Yaşar (CHP)

Tekirdağ: Yılmaz Alpaslan (CHP)

Tunceli: Hüseyin Yenipınar (CHP)

Uşak: Adil Turan (CHP)

Zonguldak: Bülent Ecevit (CHP)

Çekimserler

Erzurum: Gıyasettin Karaca (CHP)

Samsun: Nihat Kale (CHP)

Oylamaya katılmayanlar

Adana: Ali Rıza Güllüoğlu (CHP), Şevket Yılmaz (CHP)

Afyonkarahisar: Mehmet Rıza Çerçel (AP), Şevki Güler (AP), Süleyman Mutlu (CHP)

Ağrı: Abdülkerim Beyazıt (CHP), Nevzat Güngör (AP), Kasım Küfrevi (GP)

Amasya: Vehbi Meşhur (CHP), Kazım Ulusoy (BP)

Ankara: Hüseyin Balan (BP), Orhan Birgit (CHP), Sinan Bosna (AP), Osman Bölükbaşı (MP), Şinasi Özdenoğlu (CHP), Emin Paksüt (GP), Fatma Suna Tural (MP), Cengizhan Yorulmaz (CHP)

Antalya: Ömer Buyrukçu (CHP)

Artvin: Sabit Osman Avcı (AP)

Aydın: Kemal Ziya Öztürk (AP), Mehmet Çelik (CHP), M. Kemal Yılmaz (CHP)

Balıkesir: Salih Zeki Altınbaş (CHP), Mehmet Niyazi Gürer (CHP), Mevlüt Yılmaz (AP)

Bilecik: Mehmet Ergül (CHP)

Bitlis: Abidin İnan Gaydalı (AP)

Bursa: Sadrettin Çanga (CHP), İbrahim Öktem (CHP)

Çanakkale: Mustafa Çalıkoğlu (CHP)

Çankırı: Mustafa Hazım Dağlı (AP), Arif Tosyalıoğlu (AP)

Çorum: Cahit Angın (CHP), Ali Naki Ulusoy (BP)

Denizli: İlhan Açıkalın (CHP), Fuat Avcı (AP), Arif Hüdai Oral (CHP)

Edirne: Veli Gülkan (AP)

Elazığ: Ali Rıza Septioğlu (Bğz.)

Erzincan: Sadık Perinçek (AP), Naci Yıldırım (CHP)

Erzurum: Fetullah Taşkesenlioğlu (AP)

Eskişehir: B. Sıtkı Karacaşehir (CHP)

Gaziantep: Şinasi Çolakoğlu (CHP), Muhittin Sayın (CHP)

Hatay: Abdullah Cilli (Bğz.), M. Sait Reşa (CHP)

Isparta: Hüsamettin Akmumcu (AP)

İçel: Hilmi Türkmen (AP), Çetin Yılmaz (CHP)

İstanbul: Eşref Derinçay (CHP), İbrahim Bedreddin Elmalı (MP), Ahmet Bahir Ersoy (CHP), Orhan Eyüboğlu (CHP), Orhan Kabibay (CHP), Rıza Kuas (TİP), Sezai Orkunt (CHP), Haydar Özdemir (BP), M. Kazım Özeke (CHP), İlhami Sancar (CHP)

İzmir: Coşkun Karagözoğlu (CHP), Talat Orhon (CHP), Şinasi Osma (AP), Kemal Önder (CHP), Ali Naki Üner (AP)

Kars: Turgut Artaç (CHP)

Kastamonu: Muzaffer Akdoğanlı (CHP), Mehmet Seydibeylioğlu (CHP)

Kırşehir: Mustafa Aksoy (CHP)

Konya: Necmettin Erbakan (Bğz.), Sezai Ergun (AP), Sadi Koçaş (CHP), Orhan Okay (CHP), Özer Ölçmen (AP)

Kütahya: Mehmet Ersoy (AP), Kemal Kacar (AP)

Malatya: Mustafa Kaftan (CHP)

Manisa: Veli Bakırlı (CHP), Süleyman Çağlar (AP)

Maraş: M. Nejat Çuhadar (CHP), İbrahim Öztürk (Bğz.).

Mardin: Şevki Altındağ (CHP), Seyfi Güneştan (YTP)

Ordu: Memduh Ekşi (CHP), Ata Topaloğlu (CHP), Orhan Vural (CHP)

Rize: Sami Kumbasar (CHP)

Samsun: Kamran Evliyaoğlu (CHP), İlyas Kılıç (CHP)

Siirt: Selahattin Oran (YTP)

Sinop: Hilmi İşgüzar (MP), Mustafa Kaptan (AP), Tevfik Fikret Övet (CHP)

Sivas: Vahit Bozatlı (CHP), Hüseyin Çınar (BP), Ahmet Durakoğlu (CHP), Ekrem Kangal (CHP), M. Kemal Palaoğlu (CHP), Mustafa Timisi (BP)

Tekirdağ: Nedim Karahalil (AP), Mustafa Sabri Sözeri (AP)

Tokat: İsmail Hakkı Birler (CHP)

Trabzon: Mehmet Aslantürk (CHP), Mehmet Ali Oksal (AP), Ahmet Şener (CHP)

Tunceli: Kenan Aral (CHP)

Urfa: Necati Aksoy (CHP), Vehbi Melik (CHP)

Yozgat: İsmail Hakkı Akdoğan (AP), Abdullah Baştürk (CHP), Celal Ahmet Sungur (CHP)

Zonguldak: Hüseyin Baytürk (CHP), Sinan Fevzi Fırat (AP), Cahit Karakaş (CHP)

(*Liste kaynağı: bianet)

Burak Butur

6 Mayıs 2014 

Haberin kaynağı için tıklayın; birgun.net